Năm ông lên 10 tuổi, 1946, đang học lớp 3 thì kháng chiến bùng nổ. Hai năm tản cư ở Trầm Giàu, gia đình hồi cư, anh lớn ở lại vùng tự do; mới 12 tuổi ông trở thành con lớn trong nhà. Nhà cửa bị đốt, tài sản tiêu tán. Bố mẹ phải cho ông đi học việc quay máy, xếp chữ, đóng sổ ở nhà in Ngô Tử Hạ. Hoà bình lập lại, tháng 2/1955 ông đi thanh niên xung phong mở đường ở Thái Nguyên, Bắc Sơn, Lạng Sơn, Đồng Đăng; hơn một năm sau sốt rét nặng, được ra quân về làng.
Về Nghĩa Đô, nghề dệt được khôi phục, ông là một trong những người khởi đầu ban quản trị hợp tác xã Nghĩa Thành, vừa lao động vừa bổ túc văn hoá hết cấp II, lại được cử dạy bổ túc cho người trong làng. Năm 1963 ông vào Công trường 102 Sở Kiến trúc Hà Nội, được cử đi học và tốt nghiệp trung cấp kỹ thuật xây dựng, vào Đảng tháng 6/1967.
Năm 1973 ông bệnh nặng phải mổ phổi; năm 1976 nghỉ mất sức; năm 1977 tai nạn giao thông gãy xương hông, gần một năm mới đi lại được. Bốn mươi tuổi, đang là trụ cột, ông bỗng thành gánh nặng của gia đình. Vợ ông, bà Lảnh người làng Yên Thái, con nhà nghèo, làm nghề giấy, kết hôn với ông năm 1959; về làm dâu làng Tân trái nghề, những năm đầu vào hợp tác xã dệt, năm 1967 vào làm công nhân nhà máy bia Hà Nội.
Phải "tự cứu lấy mình", dù sức khoẻ chưa hồi phục, ông cầm dao xây "vừa làm thợ, vừa làm thầy", nhận việc xây dựng thêm vào đồng lương ít ỏi của vợ để nuôi con ăn học. Ở tuổi ngoài 50, ông lần lượt lo chu đáo việc dựng vợ gả chồng cho các con. Những năm 80, 90 cả nước khủng hoảng kinh tế; năm 1993 bà Lảnh ở diện quyết định 176 ra khỏi cơ quan. Nếu không phải người từng trải, tiếp thu được bài học ứng xử của cụ ông ngày xưa, nhiều lần ông đã không vượt qua được sóng gió để giữ yên ổn gia đình ba thế hệ.
Phải đến tuổi hơn 60, khi đất nước đổi mới, bà Lảnh được phục hồi một chút lương hưu, các con có chỗ đứng trong xã hội, ông mới thật sự được sống những ngày bớt lo toan. Trong những năm khó khăn ấy, ông chọn thơ ca làm niềm vui, làm vũ khí tinh thần, và trở thành "nhà thơ của phường xóm" được bà con yêu mến. Giữa cái Mệnh và cái Tài, giữa cái Tâm và cái Lực, ông là người được thử thách nhiều nhất trong bốn anh em trai, và ông đã chiến thắng.
